Antarktika’daki Bu Şelaleden Neden Kan Üzere Kırmızı Su Akıyor?

Antarktika’da, yıllardır bilim dünyasını hayretler içinde bırakan bir olay yaşanıyor. Buzulların ortasında görünen kırmızı renkte akan şelale, herkese nedenini düşündürüyor.

“Kan Şelalesi” olarak bilinen bu oluşumda kana benzeyen bu kırmızı şey de neyin nesi? Gerçekten de bir kan olabilir mi?

Merak etmeyin, yüzyıllık bu gizem geçtiğimiz yıllarda tahlile kavuştu. Sebebini ise muhtemelen düşününce bile kestirim edemezsiniz!

Adını renginden alan “Kan Şelalesi”, tıpkı bir kan üzere görünüyor.

Antarktika’nın Taylor Vadisi’nde bulunan beş katlı bir şelale burası. Sıradan şelalelere benzememesinin en büyük nedeni de iddia edeceğiniz üzere kan kırmızı rengi. Pekala sahiden de buradan akan suyun rengi neden kırmızı?

Yıllarca, buzulların altında kırmızı suyun kaynağını anlamak için çeşitli teoriler öne sürüldü. National Geographic’in bir takım tarafından yapılan bir keşif ise bu gizemi çözdü. Radar kullanarak buzulların altını tarayan bilim insanları, buzul altında karmaşık bir ağın varlığını keşfetti: Buzul altı ırmaklarından ve göllerinden oluşan bir labirent.

Bu ırmaklar ve göller, yüksek demir içeriği olan tuzlu suyla doluydu.

İşte bu tuzlu suyun donmama yeteneği de bizim kan şelalesinden akan kırmızı suyun kökenini açıklıyordu. Olağanda bu tuzlu suyun donması gerekirdi, lakin yüksek tuz içeriği ve demirin tesiriyle donma noktası düşük kalıyordu. Bu da buzulların altında akıcı kalmasını sağlıyordu.

Fakat yalnızca donmamak değil, aynı vakitte tuzlu suyun, buzul altındaki çatlaklara girerek buzun erimesine neden olduğunu da keşfettiler. Bu da bizlere, buzul altında daima bir akıntının nasıl oluştuğunu açıklıyordu.

Bu akıntı en soğuk buzulda bile görülebiliyordu.

Gelelim bu akıntının kırmızı rengine. Bu renk, büsbütün akıntının içerdiği yüksek demir ölçüsünden kaynaklanıyor. Araştırmalara bakıldığında, şelalelere yaklaştıkça sudaki tuz oranının arttığını görebiliyoruz. Bu ise kestirim edeceğiniz üzere, suyun renginin şelalelere hakikat ağırlaştığını gösteriyor.

Mikroskop altında küçük modüller incelendiğinde, antik mikroplardan türemiş ve demir açısından epeyce zengin nanosferlerden oluşukları görülüyor. Bu nanosferler, Taylor Buzulu’nun eriyik sularında bol ölçüde bulunuyordu.

Sadece demir değil, tıpkı vakitte silikon, kalsiyum, alüminyum ve sodyum üzere elementler de bu nanosferlerde mevcut.

Bu eşsiz bileşim, buzul altı suyunun uzun bir müddet oksijen, Güneş ışığı ve sıcaklıkla etkileşime girmesinin akabinde kızıla dönüşmesine sebep oluyor. Bu yapıların kristalimsi olmaması da epey vakit, klâsik yollarla tespit edilmelerini zorlaştırmıştı.

Taylor Buzulu, ismini Kan Şelalesi’ni keşfeden İngiliz bilim insanı Thomas Griffith Taylor’dan aldı.

Milyonlarca yıl izole bir formda evrimleştiği varsayım edilen bu buzul, buzun yüzlerce metre altında eski bir mikrobiyal topluluğa mesken sahipliği yapıyor.

Kaynaklar: National Geographic, Antarctic Sun, Smithsonian

Antarktika ile ilgili ilginizi çekebilecek öbür içeriklerimiz:

E-bültene Abone Ol Merak etmeyin. Spam yapmayacağız.
Yazar

Weboo günden güne büyüyen bir teknoloji bloğudur.

İlgili Yazılar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol

close
Abone Ol !