“Dünyaya En Fazla Ziyan Veren Adam” Olarak Bilinen Thomas Midgley’in Bu Formda Anılmasının Sebebi Neydi?

1889’da Pensilvanya’da doğan Thomas Midgley, Amerikalı bir makine mühendisiydi. Lakin mezun olduktan sonra kimyanın endüstriyel uygulamalarına ilgi duymaya başladı ve çalışmalarını o alana yöneltti. İşte o vakit olanlar oldu!

Midgley, eğitimi prestijiyle mühendisti ve keşke bir mühendis olarak kalsaydı. Belki o vakit dünya, çok daha emniyetli bir yer olabilirdi. 

Peki Thomas Midgley, “Dünyaya en fazla ziyan veren adam” olarak anılacak ne yapmıştı?

20. yüzyılın başlarında kullanılan akaryakıtlar, hayli kalitesizdi ve motorda vuruntu ismi verilen bir soruna sebep oluyordu.

Üniversiteden yeni mezun olduktan sonra yeni kurulmuş küçük bir şirket olan General Motors’da çalışmaya başlayan Thomas Midgley, hem güç hem de yakıt verimliliğini azaltan motorda vuruntu sorununu ortadan kaldırmak için bir katkı unsuru geliştirdi.

Midgley, tetraetil kurşun (TEL) denilen bir bileşik üzerinde çeşitli incelemeler yaptı ve bu bileşiğin, motorda vuruntu problemini değerli ölçüde azalttığını keşfetti. Alman kimyager Karl Jacob Löwig tarafından geliştirilen TEL, Midgley onu gündeme getirene kadar hiçbir ticari uygulamaya sahip değildi.

Ancak üretimi ucuzdu ve bu maksat için kullanımı patentlenebilirdi. Bu da muazzam bir kâr manasına geliyordu. Böylelikle General Motors, iki farklı şirketle birlikte tetraetil kurşun üretmeye başladı. 

Amaçları dünya talebini karşılayacak ölçüde kurşun üretmek olan bu üç şirket, Midgley’ın yönlendirmesiyle katkı unsurlarına etil ismini vererek bunu 1923’te halkın tüketimine sundu.

Fakat bu noktada kimi sorunlar vardı. Tetraetil kurşun, nörotoksin özelliğine sahip bir unsurdu. Bu unsurun fazlasına maruz kalındığında, canlıların merkezi hudut sisteminde ve beyninde geri dönüşü mümkün olmayan tahribatlar oluşabilirdi.

Ayrıca kurşun; işitme kaybı, körlük, uykusuzluk ve böbrek yetersizliği üzere durumlara da neden oluyordu. Devamında yürütülen reklam kampanyalarının sonucunda, bu akaryakıt bir anda popülerleşti.

Kısa bir vakit içinde de imalatta misyonlu emekçilerde, yürüme dengesizlikleri, zehirlenmeler ve zihinsel bulanıklıklar ortaya çıktı. Lakin şirketler, bunlar üzerine inkar siyasetleri uyguladı.

Aslında Midgley, kurşun zehirlenmesinin tehlikelerini bilmiyor değildi. Kendisi de bir vakitler, çok kurşuna maruz kaldığı için hastalanmıştı. Lakin bunların hiçbiri, yeniden de kurşunlu akaryakıtın dünyayı ele geçirmesine mani olamadı.

Kaynaklar: Interesting Engineering, Popular Science

İlginizi çekebilecek öteki içeriğimiz:

E-bültene Abone Ol Merak etmeyin. Spam yapmayacağız.
Yazar

Weboo günden güne büyüyen bir teknoloji bloğudur.

İlgili Yazılar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol

close
Abone Ol !