Geriden Çarpan Aracın Hatalı Olduğunu Biliyoruz: Pekala Hangi Araç Daha Fazla Hasar Alıyor?

Trafik kurallarında “Arkadan çarpan her vakit hatalıdır.” genel olarak bilinen bir yargıdır. Pekala arttan çarpma durumlarında en çok hasarı hangi araç alır? Şoförler bu durumdan nasıl etkilenir?

Bir anda, beklenmedik halde gerçekleşen, şoförlerin hem ruhsal hem de fizikî olarak hazırlıksız yakalandıkları bu çarpışmada trafik kurallarının yanı sıra enerji transferi de devreye giriyor.

Yalnız araçların değil şoförlerin de güvenliğini direkt etkileyen arttan çarpmada kimin daha çok ziyan gördüğüne bakalım. Bu sırada arttan çarpınca neden yüzde 100 kusurlu olduğunuzu da bildikten sonra trafikte daha önlemli olacaksınız.

Hasar; araçların kütleleri, suratları ve çarpma anındaki momentum değişimlerine bağlıdır.

Bir aracın suratı ve kütlesi, çarpışma esnasında kinetik güç ve momentumunu belirler. Ağır yahut daha süratli bir araç, daha küçük yahut daha yavaş bir araca çarptığında büyük ölçüde enerji transfer edilir.

Öndeki araç hareketsiz ya da yavaş ilerliyorsa, gerideki aracın kinetik gücü öndeki araca aktarılır. Bu da öndeki aracın öne gerçek hızlanmasına ve arttan çarpan araçta ise ani bir durmaya yol açar.

Modern araçlarda süspansiyon sistemi ve deformasyon bölgeleri üzere güvenlik tedbirleri de bulunur. Gerideki araç, çarpışmadan kaynaklı tampon ve kaporta bölgesine önemli hasar alabilir. Fakat bu durumda güç absorbe eden yapı elemanları, araca binen şoku azaltmak için tasarlanır.

Trafik kuralları geriden çarpma konusunda epeyce net.

Trafik kuralları açısından da arttan çarpmanın sorumluluğu genellikle arttan gelen sürücüdedir. Bunun nedeni, gerideki şoförün önündeki aracın suratını iddia ederek inançlı takip arası bırakması gerektiği. Münasebetiyle gerideki şoför, dikkatli sürmek ve öndeki aracın ani duruşlarını yahut yavaşlamalarını öngörmek zorundadır.

Kara Yolları Trafik Kanunu’na nazaran “Sürücüler, önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir uzaklıktan takip etmek zorundadırlar. Bu ara, kendi araçlarının kilometre cinsinden saatteki suratının en az yarısı kadar metredir.

Takip aralığı, takip eden aracın 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar da olabilir. Kol yahut küme halinde (konvoy şeklinde) araç kullananlarda araçları ortasında, kendilerini sollayıp geçmek isteyen araçların gerektiğinde itimatla girebilecekleri kadar açıklıklar bulundurmak zorundadırlar. Bu açıklıklar, kol yahut kümeye dâhil araçların azami suratlarına nazaran takip arasından az olmayacaktır.

Tehlikeli husus taşıyan araç şoförleri, yerleşim üniteleri dışındaki kara yollarında öbür araçları, en az 50 metre aralıktan takip etmek zorundadırlar.”

Arkadan çarpan araç ne kadar hasar alır?

Arkadan çarpan araç çoklukla daha fazla güç aktardığı için kimi hasarlarla karşı karşıya kalır. Birinci darbeyi alan kısım çoklukla ön tampon olur. Çarpmanın şiddetine bağlı olarak tamponun plastik ve metal kısımları ezilebilir yahut kırılabilir. Ön farlar, sinyal lambaları yahut bu kesimleri koruyan lensler de kolay kolay kırılabilir.

Arkadaki aracın alacağı önemli hasarlardan biri de motor bölgesidir. Çarpmanın şiddeti yüksekse, tamponun ötesine geçerek motor bölgesindeki bileşenler hasar görebilir. Bilhassa radyatör, motor bloğu, fan, akü ve öbür hassas modüller ziyan görebilir.

Ciddi kazalarda kaputun büküldüğünü veya yerinden çıktığını görmüşsünüzdür. Bunun yanı sıra bir de kaputun altında yer alan modüller korunmasız kalır.

Daha önemli kazalarda ise aracın ön kısmındaki taşıyıcı çerçeve ve şasi gibi yapısal elemanlar bükülüp kırılabilir. Bu çeşit yapısal hasarlar aracın sürüş güvenliğini ve doğrultulabilirliğini tesirler.

Çarpılan araç ne kadar hasar alır?

Ani güç transferi ve darbeden ötürü öndeki araç da birçok hasarla karşı karşıya kalabilir. Arttan araç üzere öndekinde de birinci darbeyi alan kısım tampon olur. Plastik ve metal kısımları hasar görebilir bu ayrıca lastikleri de etkileyebilir. Arka farlar ve sinyal lambaları da hasar alacaklar ortasına ekleyebiliriz.

Çarpma şiddetine nazaran bagaj kapağı ve içerideki mekanizma bükülüp sıkışabilir, bagaj kapağını fonksiyonsuz hâle getirebilir. Çağdaş araçlarda yakıt deposu çoklukla daha korunaklı yerde olsa da eski tip otomobillerde çarpma şiddetine bağlı yakıt deposu da ziyan görebilir ve bu da sızıntıya neden olabilir.

Çarpma gereğince kuvvetliyse, arka kapı bükülebilir veya kırılabilir. Aracın art şasisinde de yapısal hasar meydana gelebilir. Büyük bir şiddet, güvenlik sistemlerini devreye sokacağı için her iki araçta da aslında hava yastıklarının açılmasına neden olur ve emniyet kemerleri sıkışabilir.

Araçların yanı sıra şoförlerde de istenmeyen durumlarla karşılaşabilir.

Öne yanlışsız itilme ve akabinde süratli bir halde geriye çekilme hareketi nedeniyle, boyun ve omurga üzerinde çok baskı oluşur. Bu tıp darbeler, bilhassa “kamçı yaralanması” olarak bilinen boyun zedelenmelerine neden olur.

Çarpmanın şiddetine bağlı olarak beden ani bir formda ileri geri sarsıldığında, bel ve sırt kaslarında burkulma, kas gerilmeleri yahut omurgada disk kayması üzere sorunlar de ortaya çıkabilir.

Başın öne yanlışsız süratle hareket etmesi sonucu, şoför ya da yolcular başlarını sert bir formda direksiyona, ön cama yahut baş dayanağına çarpabilirler. Bu durum kafa travmalarına, sarsıntılara ve bazen şuur kaybına yol açabilir.

Hava yastığının açılması yahut ön cama çarpma sonucu, yüz bölgesinde kesik ve çürükler, burun ve diş yaralanmaları da meydana gelebilir. Emniyet kemeri kullanan şoförler ve yolcular, ani sürat değişiminde emniyet kemerinin uyguladığı baskı nedeniyle göğüs ve karın bölgelerinde zedelenme, morarma yahut kaburga kırıkları üzere yaralanmalar yaşayabilir.

Sonuç olarak, geriden çarpma durumunda fizikî tesirler ve trafik kuralları göz önüne alındığında, gerideki aracın ekseriyetle daha fazla hasar aldığı görülür. Öndeki aracın şoför ve yolcuları da çarpmanın tesiriyle yaralanabilir. İnançlı takip aralığı, dikkatli sürüş ve teknolojik tedbirler, bu cins kazaların tesirini azaltmada kritik rol oynar.

Kaynaklar: Car Star, Axa, Mapfre, Uludağ Üniversitesi, Schneider Auto

Araçlarınız hakkında daha fazlası için:

E-bültene Abone Ol Merak etmeyin. Spam yapmayacağız.
Yazar

Weboo günden güne büyüyen bir teknoloji bloğudur.

İlgili Yazılar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol

close
Abone Ol !