Göller, Irmaklar, Havuzlar ve Dahası… Tüm Su Kütleleri Neden Yüzeyden Donmaya Başlar?

Toplumsal medyada buz tutmuş bir göle atlayan insan görüntülerine kesinlikle denk gelmişsinizdir. Pekala görüntüyü izlerken bu göllerin neden yalnızca yüzeylerinin buz tuttuğunu merak ettiniz mi?

Aslında genel olarak sular, yüzeyden donmaya başlıyor. Alt kısımda kalan su ise sıvı formda bulunuyor.

Bu durum, biraz da kimya bilgisi gerektiriyor. Fakat merak etmeyin, sizin için en kolay biçimde anlatacağız!

Suyun donma sırasında yoğunluğu azalır.

Sizinle biraz geçmişe gidelim. Kimya derslerinde kesinlikle işlediğimiz bu mevzuyu hatırladınız mı? Suyun yoğunluğunun azalması, katılaşırken oluşturduğu boşluklu ve tertipli kristal yapılar sayesinde ortaya çıkıyor.

Su molekülleri aslında oksijen ve hidrojen atomları ortasındaki kovalent bağlarla birbirine çok sıkı bağlıdır. Ayrıyeten moleküller ortasında da zayıf hidrojen bağları bulunur. Bu bağlar, suyun sıvı formdayken esneklik kazanmasını sağlar.

Sıcaklık düştükçe su moleküllerinin kinetik gücü de azalır.

Ama su, 4°C’nin altındaki sıcaklıklarda olağandışı hareket eder. Isı düştükçe, su molekülleri birbirlerine yaklaşmak yerine boşluklu yapılar oluşturarak hacmi artırır. Bunu yaparken su kristalize ve nizamlı altıgen yapılar oluşturur. İddia edersiniz ki bu yapılar ortasında boşluklar kalır.

Bu boşluklu yapı, suyun donduğunda buz oluşmasına neden olur. Bu durum, suyun donma noktasına ulaştığında kristalize olurken içinde boşluklar bırakarak daha düşük bir yoğunluk elde etmesine yol açar.

Bu da suyun, donduğunda yüzeyde kalmasını sağlar.

Yani suyun yüzeyden donmaya başlaması, suyun donma noktasına ulaştığında oluşturduğu boşluklu ve nizamlı kristal yapılar sayesinde gerçekleşiyor. Bu yapılar, suyun yoğunluğunun azalmasına ve donduğunda yüzeyde kalmasına neden oluyor.

Bu durum da göl üzere su kütlelerinde, donmanın daha sığ alanlardan başlayarak yüzey merkezine ilerlemesine yol açıyor.

Yani kısaca, buzun yoğunluğu düşük olduğu için donmuş su yüzeyde kalırken; daha ağır olan su, alt kısımlarda yer alıyor.

Kaynaklar: Britannica, Sea Coast, USGS

İlginizi çekebilecek öbür içeriklerimiz:

E-bültene Abone Ol Merak etmeyin. Spam yapmayacağız.
Yazar

Weboo günden güne büyüyen bir teknoloji bloğudur.

İlgili Yazılar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol

close
Abone Ol !