Şimdilerde Epey Tanınan Olan IQ Testleri, Birinci Kere Nasıl Ortaya Çıktı?

Zekâ katsayısı ya da zekâ düzeyi olarak bilinen IQ, zekâyı ölçmek maksadıyla standartlaştırılmış çeşitli testlerden çıkarılan kıymet olarak bilinir. Pekala IQ testleri, ne vakit ve nasıl ortaya çıkmıştır?

Çeşitli biçimler yahut sayılarla, zihin maharetlerinin tespit edilmesine yönelik tasarlanan bu testler, şimdilerde epeyce popülerdir. Lakin ortaya çıktığı birinci zamanlardaki gayeleri biraz daha farklıdır.

Hazırsanız IQ testlerinin geçmişine kısa bir yolculuk yapalım.

1905’te Alfred Binet ve Theodore Simon isimli iki psikolog, Fransa’daki çocuklar için bir test tasarlar.

Hangi çocuğun kişiselleştirilmiş dikkate gereksinimi olduğunu tespit etmek için faaliyete geçirilen bu metot, IQ testinin temellerini atar. 

Ek olarak 19. yüzyılın sonlarında araştırmacılar; kısa periyodik hafıza, sözel muhakeme ve görsel-uzamsal yetenekler üzere bilişsel yetilerin, temel zekâyı yansıttığına dair hipotezler kurarlar. 

Psikologlar bu yeteneklerin her birini ölçmek için sınama dizisi tasarlar ve sonuçları da tek bir puanda birleştirir.

Sorular her yaş kümesine nazaran hazırlanır ve bir çocuğun puanı, o yaştaki öbür çocuklara nazaran nasıl bir performans gösterdiğini yansıtır.

Bir çocuğun puanını yaşına bölünce ve çıkan sonucu 100 ile çarpınca, IQ sonucuna ulaşılır. Binet ve Simon, testin ölçtüğü yeteneklerin genel zekâyı yansıtacağını düşünür. 

Aynı vakitte akademik yardıma muhtaçlığı olanları saptamak gayesiyle da kullanılan test, insanları farklı yollarla hızla sınıflandırmaya başlar. Örneğin askeriye, Birinci Dünya Savaşı’nda acemi askerleri sınıflandırmak gayesiyle IQ testi uygular.

20. yüzyılın ortalarında ise psikologlar, IQ testlerini genel zekâ dışında depresyon ve şizofreni rahatsızlıklarının tespitinde de kullanır. 

Şimdilerde IQ testlerinde, başlangıç testleri olarak çeşitli görsel dizaynlar ve soru cinsleri kullanılır.

Ancak bunlar, artık psikiyatrik durumları teşhis etmek için kullanılmaz lakin bazen hâlâ öğrenme yetersizliklerini teşhis etmek için başvurulan bir usuldür. 

Elbette tüm bunlar IQ testlerinin işe yaramaz olduğu manasına gelmez. Giriştiği muhakeme hünerleri ile sorun çözme maharetlerini ölçme konusunda epey yararlıdır. Lakin tekrar de bu, bir kişinin potansiyelini ölçmek ile birebir şey değildir. 

Kaynaklar: TED-Ed, very well mind

İlginizi çekebilecek öbür içeriklerimiz:

E-bültene Abone Ol Merak etmeyin. Spam yapmayacağız.
Yazar

Weboo günden güne büyüyen bir teknoloji bloğudur.

İlgili Yazılar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol

close
Abone Ol !